ÇOCUK EDEBİYATINDA EĞİTİCİ UNSURLAR VE ARNOLD LOBEL – Sanem Erdem

bannerarnold

Çocuk edebiyatı, ortaya çıkışından bugüne dek hâkim kültürü ve düşünceleri çocuklara aşılamanın bir yolu olarak görülmüştür. Çocuk kitapları denince akla sanki daha çok keyif veren hikâyeler yerine faydalı olmayı, çocuklara ahlak dersi vermeyi amaçlayan metinler gelir bu yüzden. Ancak bu amaçla yazılan didaktik kitapların çocukların ilgisini çektiği söylenemez.

Çocukların bilinçaltının okudukları ya da dinledikleri hikâyenin altında yatan mesajdan etkilendiği ve böylelikle gelişimlerinin şekillendiği bir gerçek. Ne var ki çocuklara mesaj vermek için edebiyattan taviz verilmeli midir? “İyi edebiyat” yapmak dışında bir amaca sahip olmayan çocuk kitaplarının, çocuk gelişimindeki yeri nedir?

Arnold Lobel, hikâyelerini “önce edebiyat” yaklaşımıyla kaleme alarak, kitaplarını çocuk edebiyatı klasikleri arasına sokmuş yazarlardan biridir. 1960’lı yıllarda Amerika’da çocuk kitapları piyasası yeni yeni hız kazanırken yazmaya başlar. Resim eğitimi almış olan Lobel, kendisinin amatör bir yazar olduğunu düşünse de basit bir yapıya sahip öyküleriyle ve yumuşak renklerin hâkim olduğu çizimleriyle çocuk ve yetişkin demeden herkesi etkilemektedir. Sadece karakterlere ve biçime odaklandığını belirten Lobel asıl çıkışını, çocuklara göre öyküler yazmayı bırakıp, sadece içinden geldiği gibi yazmaya başlamasıyla yapar. Yazdıkları kendi sözleriyle, çocuk öyküleri kılığına girmiş yetişkin öyküleridir. Ortaya ne çocuk, ne yetişkin; ne insan ne de hayvan olan karakterler çıkarır. Bu hayali karakterleri oluşturarak, öykülerinin dünyanın dört bir yanındaki okurlarla bağ kurmasını amaçlamış ve bunu da fazlasıyla başarmıştır. Bu yüzden Arnold Lobel’ın hitap ettiği kitle kesin sınırlarla çizilemez, okumayı yeni öğrenmiş çocuklar da sever kitaplarını, yetişkinler de.

2

Kitaplarındaki hava, tek kelimeyle ifade etmek gerekirse “sıcak”tır. Dışarıda kar yağarken yorganın altında uyumak, fırından yeni çıkmış kurabiyeler yemek gibi düz anlamıyla; dostluk gibi, anlayış gibi, şefkat gibi mecaz anlamıyla dolu sıcacık bir atmosferde geçer öyküler. Çok basit bir dille irade gibi, kararlılık gibi ve hatta tembellik hakkı gibi konulara değinerek okurlarını düşünmeye teşvik eder. Bu yüzden Kurbağa ve Murbağa (Frog and Toad) serisi başta olmak üzere kitapları ABD’de okul müfredatına girmiştir; okuma, yazma, matematik, coğrafya, felsefe ve biyoloji gibi temel derslerde yardımcı olarak kullanılmaktadır.

Amerika’da oldukça sevilen ve hak ettiği değeri gören bir yazar ve çizerdir Arnold Lobel. Prestijli Newbery ve Caldecott ödülleri bir yana, aldığı en büyük ödülün kitaplarının binlerce çocuk tarafından okunmuş olması olduğunu söylemek sanırım yanlış olmaz. Ülkemiz çocukları da Arnold Lobel ve kitaplarıyla tanışmayı hak ediyor.

 

 

 

Reklamlar

ÇOCUK EDEBİYATINDA EĞİTİCİ UNSURLAR VE ARNOLD LOBEL – Sanem Erdem” için bir yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s